De Stichting Werelddelen kan bijdragen aan uw Wereldmaaltijd

Medewerkers van Werelddelen zijn bereid om een lezing te geven over de Wereldmaaltijd en de achtergrondproblematiek, ook wanneer er aan uw activiteit geen maaltijd gekoppeld is. Wanneer u wel een maaltijd organiseert kunt u een medewerker van Werelddelen uitnodigen tijdens die maaltijd het gesprek te leiden of tussen de gangen door informatie te geven en discussievragen te stellen over de wereldvoedselproblematiek. De wijze waarop dat moet gebeuren kunt u in nader overleg afspreken.
Klik HIER voor een voorbeeldverslag.

Voorwaarden:
De organiserende groep dient de reiskosten van de Werelddelen-vertegenwoordiger te vergoeden en de organisatie zal worden gevraagd om een donatie aan stichting Werelddelen te doen waarvan de hoogte afhankelijk is van de draagkracht van de organisatie.

Interesse:
Bel of mail voor nadere informatie:
Stichting Werelddelen
Spoorlaan 346
5038 CC Tilburg
Tel. 013 5451666
www.werelddelen.nl

Wat is jouw ecologische voetafdruk?

Een avond met Bert Nederbragt van Stichting WereldDelen.

Op 12 februari organiseerde de Domicusgemeente in Amsterdam een thema-avond over de 'Ecologische voetafdruk' in het kader van Armoede in de wereld en dichterbij, bezinning op vragen rond 'delen' en onze levensstijl in de veertigdagentijd. In haar welkom aan de ruim veertig aanwezigen en gastspreker Bert Nederbragt memoreerde Juut Meijer dit. De avond is informatief, geanimeerd en vooral bewustmakend geweest.

Bert Nederbagt - de spreker van deze avond - is voorzitter van de Stichting WereldDelen, een stichting die zich onder andere ten doel stelt een bijdrage te leveren aan de bewustwording rondom de honger- en armoedeproblematiek in de wereld. Dit, met name door te wijzen op de ongelijke verdeling van voedsel, goederen, inkomens en macht. Niets nieuws zou je zo zeggen, daar wordt al jaren over verteld, geschreven en gedebatteerd. De Stichting WereldDelen probeert concreter te laten zien wat er aan de hand is. Dat doet zij ondermeer aan de hand van de Wereldmaaltijd en de ecologische mondiale voetafdruk. Bert Nederbragt gaat uitvoerig in op deze twee aspecten.

Wereldmaaltijd
De Wereldmaaltijd is, bij een gelijke verdeling van het beschikbare voedsel, de hoeveelheid voedsel die elke bewoner van de aarde per dag kan eten. Dat is voor hem of haar ter beschikking. Op de tafel in de grote zaal van de pastorie is dat uitgestald. Er liggen een stuk brood van 251 gram, 250 gram rijst, 284 gram maïs, 61 gram gerst, 71 gram overige granen, drie aardappelen, 166 knol- wortelgewassen, 84 gram soja, 25 gram overige peulvruchten, stronkje broccoli van 369 gram, een paar appelen, enkele noten, 76 gram suiker, 3 gram specerijen, 45 gram plantaardige olie, twee kleine eieren en er staat een glas melk. Dit alles om aan een verantwoorde dagelijkse maaltijd te voldoen. Op de vraag of iemand daaraan genoeg heeft wordt er stellig "Ja" geroepen. Het is een maaltijd zonder vlees, dat wel, want voor vlees is veevoer nodig. Omdat landbouwproducten voor veevoer gebruikt worden, daalt de beschikbaarheid per persoon voor bijvoorbeeld tarwe met 40 gram en voor maïs zelfs met 103 gram, zij het dat veevoedermaïs niet altijd geschikt is voor de mens.
Uitdrukkelijk zegt Bert Nederbragt dat het gaat om een denkmodel, waarbij de totale productie van een landbouwproduct wordt gedeeld door het getal van de totale wereldbevolking. Het is een middel om aan te tonen dat er op zich voldoende voedsel op de aarde wordt verbouwd, om iedere mens te voeden; maar ook dat er scheefgroei is in de verdeling en de bestemming.

Wereldmarkt
Boeren in de derde wereld worden aangezet om te produceren voor de wereldmarkt. Globalisering. Op basis van die grotere productieschaal komt dan de prijs tot stand. Tegen lage prijzen, soms ook door een westers land gesubsidieerd, komen producten dan vanuit Europa, de Verenigde Staten en ook China op de wereldmarkten en drukken daarmee de prijzen voor derdewereldlanden. Voorbeelden zijn de invloed van gesubsidieerde katoen vanuit China en de Verenigde Staten op Tanzania, gesubsidieerde tomatenpuree uit Europa die gaat naar Ghana en de Europese subsidie van suiker op die van Brazilië. Dat drukt de prijzen voor de producerende kleine boeren in die landen zodanig dat er vaak geen inkomen meer is te verkrijgen uit hun kleine landbouwbedrijven.

Ecologische voetafdruk
De ecologische voetafdruk is een meetmethode waarbij het energie- en ruimtegebruik van een persoon wordt vergeleken de beschikbare ruimte die ieder maximaal in gebruik kan hebben. Er gaan formulieren rond, waarmee ieder de persoonlijke voetafdruk kan uitrekenen. Jawel, globaal natuurlijk. Zo is voor de gemiddelde Nederlander 4,7 hectaren, ofwel 7,2 voetbalvelden (volgens de KNVB is een voetbalveld gemiddeld 6500m2)) nodig voor diens levensstijl. De Belgen zitten daar wat boven met een gemiddelde van 5,6 hectaren en in de Verenigde Staten is het gemiddelde 9,4 hectaren.
"Wie blijft er onder de 4 hectaren?" vraagt Bert Nederbragt, nadat er tot in de pauze druk is doorgerekend aan en doorgepraat over de eigen voetafdruk. Enkelen blijven onder de 4 hectaren. "En wie komt boven de 5 hectaren uit?" Eveneens een aantal. Kortom voor Dominicusgangers geldt ook de gemiddelde ecologische voetafdruk. Ook die voetafdruk is een manier van rekenen. Je krijgt een idee in welke mate je van de aarde gebruik maakt ten opzichte van wat er per persoon beschikbaar is. Wat is er dan beschikbaar? Beschikbaar is 1,8 hectare, ofwel 2,8 voetbalvelden per persoon. Dus die 1,8 hectare staat voor een duurzame levensstijl. Alleen duurzaamheid duurt.

Duurzaam voedingspatroon
De voetafdruk van de wereldmaaltijd, die staat voor een duurzaam voedselpatroon, is 0,9 hectare. Dan ga je ervan uit dat de productie van de voedingsmiddelen dichtbij de consumenten geschiedt, dus zonder een mondiaal distributie- en handelssysteem. Voor onze situatie is dat niet het geval. Voor de Nederlander geldt een voetafdruk voor alleen het voedsel van gemiddeld 1,47 hectare. Bij de voetafdruk voor onze maaltijd moet dus meegerekend worden het transport, de opslag, de verpakking, de wijze van distributie en boodschappen doen, het koken en wat niet verkocht wordt of tot afval leidt en de afvalverwijdering, enz. Zo bekeken komt daar nog eens, in de Nederlandse situatie, 0,13 hectare voetafdruk bij. Dus geldt voor de gemiddeld Nederlander een voetafdruk voor zijn voeding van 1,6 hectare, oftewel 2,5 voetbalvelden.
Suggesties voor een meer duurzaam voedselpatroon zijn onder andere:
- het kopen van seizoengebonden producten
- kopen van producten die relatief 'dicht bij huis' zijn verbouwd
- kopen van artikelen met een 'korte' houdbaarheidsdatum
- vlees eten met mate
- zuivelproducten met mate gebruiken
- niet te veel bereiden, zodat er geen afval is.
Van diverse kanten wordt opgemekt dat biologische producten niet altijd ook de duurzame producten zijn.

Tot slot
Tot besluit gaat Bert Nederbragt in op 'macht'. Hij citeert Susan George, een 73-jarige voorvechtster voor gelijke verdeling van …vooral macht. Want macht, zo is haar stelling, bepaalt waar, wat, en voor hoeveel wordt geproduceerd en voor welke prijs producten worden aangeboden. Mondiale inkoopcentrales en supermarktketens zijn er voorbeelden van. Grootschalige landbouw drukt als het ware de kleinschalige bedrijven weg, tenzij deze eigen macht opbouwen door middel van coöperaties. Voorbeelden van de laatste zijn Fair Trade en Max Havelaar. Hoe meer rechtstreeks (gezamenlijke) producenten hun producten kunnen afzetten bij (gezamenlijke) consumenten, des te beter het is voor een duurzame wereld. In die zin heeft ook de consument macht om te beïnvloeden: door wat hij waar koopt. Die macht zou moeten worden versterkt, zo meent Bert Nederbragt, in een front van consumenten voor een eerlijke verdeling van de mondiale hoeveelheid voedsel.

Voor nadere informatie:
Stichting WereldDelen www.werelddelen.nl, Spoorlaan 346, 5038 CC in Tilburg. Tel: 013 5451666. Als u de stichting wilt steunen: het gironummer van Stichting WereldDelen is 4373079.

Publicaties:
- kwartaalblad WereldDelen.
- Wereldburger informatiepakket met uitvoerige informatie over de Wereldmaaltijd
- Gezichten van globalisering (Onder redactie van John Habets en Henk Gloudemans) Elf interviews met inspirerende mensen die wijzen op de schaduwkanten van de globalisering. ISBN 90-6224-460-2
- Koe 80 heeft een probleem. Dirk Barrez. Over de agro-industrie en de grootdistributie in relatie tot de kleinschalige landbouw. Een warm pleidooi voor een duurzame landbouw.
- in voorbereiding: Wereldmaaltijd pakket voor kinderen en jongeren.

Verslag door Ruut Bouwens